Bo trato e
Violencia
Aínda que hai diversos tipos de violencia, de forma xeral, entendemos por violencia, un abuso de poder consciente e intencionado para conseguir un fin, xeralmente dominar a alguén ou impoñerse, poden ter diversas formas: burlas, insultos, ameazas, agresións físicas, intimidación…
Debemos diferenciar a violencia da agresividade, xa que a agresividade é unha cuestión máis de actitude, unha conduta instintiva de defensa, non é consciente, a violencia si o é. Aínda que a violencia pódese infrinxir de forma agresiva, tamén pode ter outras formas, pode ser sutil ou estar enmascarada por outras actitudes menos palpables e máis normalizadas.
Nos últimos anos, os comportamentos violentos entre adolescentes creceron bastante, de feito, é bastante frecuente ver ou ler noticias sobre violencia entre adolescentes, mesmo con finais tráxicos… Escoitamos relatos sobre “adolescentes problemáticos” dentro do noso círculo máis próximo ou mesmo somos testemuñas de situacións ou formas de interactuar entre eles que son violentas, pero que de forma inconsciente validamos e normalizamos ou que nin sequera sabemos identificar como violencia…
Pero e se ¿empezamos a normalizar o BO TRATO?
Porque non é necesario calar cando algo non nos gusta, pero se podemos evitar berros e insultos, podemos aprender a ser asertivos.
Haters
(Violencia)
Violencia segundo quen a infrixe
+
-
AUTOINFRINXIDA
É o tipo de violencia quizais máis estigmatizada, xa que é a propia persoa quen se dana a si mesma (autolesiones, intentos de suicidio…).
+
-
INTERPERSOAL
Caracterízase porque é un dano ou ameaza que leva a cabo dunhapersoa a outra, ou a un grupo de persoas.
+
-
COLECTIVA
Agresión causada dun grupo cara a outro, expresións de violencia colectiva
VIOLENCIA SEGUNDO O MODO DE LEVALA A CABO
+
-
VIOLENCIA FÍSICA
Accións violentas executadas co fin de facer dano no corpo doutra persoa (Un empuxón, unha patada, tirar do cabelo… )
+
-
VIOLENCIA PSICOLÓGICA
Este tipo de violencia non sempre é visible, e mesmo moitas vítimas poden ignorar que a están sufrindo. Un exemplo de violencia psicolóxica é ignorar deliberadamente a alguén que necesita atención, así como illala da súa familia ou amigos.
+
-
VIOLENCIA VERBAL
Calquera mensaxe que sen ser necesariamente insultante ou brután, está a vulnerar á outra persoa porque é ferinte ou busca facer dano de forma deliberada, serían exemplos deste tipo de violencia.
+
-
VIOLENCIA DE XÉNERO
Todo acto de violencia sexista que ten como resultado posible ou real un dano físico, sexual ou psíquico, incluídas as ameazas, a privación arbitraria de liberdade...
+
-
VIOLENCIA VIRTUAL
Identificamos as principais formas de violencia ás que nenos, nenas e adolescentes poden expoñerse utilizando internet na súa vida diaria, e que máis afectan o seu desenvolvemento:
- Sexting sen consentimiento: Práctica estendida entre adolescentes, especialmente na parella; una maneira de relacionarse sexualmente na que ambas as partes consenten intercambiar imaxes ou mensaxes de contido sexual. O contido pode ser compartido ou difundido sen sabelo a outras persoas. O sexting sen consentimento é unha forma de violencia, xa que a vítima non dá a súa autorización para a súa difusión.
- Sextorsion: Trátase da chantaxe ou ameaza de publicar contido audiovisual ou información persoal sexual.
- Violencia na rede coa parella ou exparella: Conxunto de comportamentos repetidos que pretenden controlar, menoscabar ou causar un dano á parella ou expareja. Leva a cabo mediante o intercambio de mensaxes, control das redes sociaisou webs, apropiación dos contrasinais, difusión de segredos ou información comprometida.
- Ciberacoso o cyberbulling: É unha violencia entre iguais que consiste na fustrigación cara a unha vítima, a través de mensaxes, imaxes, vídeos ou comentarios, todos eles con intención de danar, insultar, humillar ou difamar. Non hai contacto directo cara a cara e prolóngase máis no tempo por mor da viralización do contido mediante a súa difusión, perdendo de control sobre o mesmo.
- Happyslapping: É a gravación dunha agresión, física, verbal ou sexual cara a unha persoa, que se difunde posteriormente (A agresión pode ser publicada nunha páxina web, unha rede social, unha conversación a través do teléfono móbil…)
- Grooming: É un delito polo cal una persoa adulta contacta electrónicamente cun neno, nena ou adolescente, gañándose aos poucos a súa confianza co propósito de involucrarllen una actividade sexual. Pode ir desde falar de sexo e obter material do mesmo tipo, ata manter un encontro sexual.
- Exposición involuntaria a material violento e/ou sexual: Sen pretendelo, as persoas menores poden expoñerse a un contido que non é apropiado para a súa idade, que pode afectar o seu desenvolvemento e á súa comprensión das relacións persoais.
CONSECUENCIAS
Podemos ver como unhas formas de violencia poden e/o desembocan noutras: algúns tipos que ocorren de forma simultánea ou sucesiva e existe unha clara relación entre a violencia no mundo físico (offline) e no virtual (en liña). Tamén, que a violencia pode atopar múltiples vítimas e múltiples causantes e cómplices, que poden ser persoas adultas ou tamén menores.
O acoso escolar pode levar ao ciberacoso se o primeiro é gravado (happyslapping) e publicado na internet, perpetuando o acoso físico. A Exposición a material sexual pode formar parte do en liña grooming que conduce á pornografía infantil e á sextorsión. Pode ser que o sexting entre iguais derive na violencia na parella ou expareja a través da chantaxeou que as publicacións na internet xeren un conflito violento offline na parella.
Lovers
(Bo trato)
Ante un fenómeno tan complexo, a resposta debe ser integral, abarcando todas as vertentes do problema. A forma máis eficaz de actuar contra a violencia baséase na prevención e, especialmente, na educación en positivo a nenos e nenas, adolescentes e persoas adultas.
A educación afectivo-sexual e a formación nun uso responsable e seguro da internet son instrumentos moi poderosos contra a violencia cara a nenos, nenas e adolescentes. Con todo, antes de poder ensinarlles, as persoas adultas, familiares, docentes, necesitamos tamén aprender.
Algunhas persoas unicamente queren crear contido «gracioso» ou «entretido», para gañar popularidade nas redes. Esta conduta é un uso insano e irresponsable das redes e tamén é unha forma de violencia. Ás veces, as persoas agresoras non se senten responsables de causar ningún dano e xogan e entre ser cómplice ou testemuña…
Algunhas persoas unicamente queren crear contido «gracioso» ou «entretido», para gañar popularidade nas redes. Esta conduta é un uso insano e irresponsable das redes e tamén é unha forma de violencia. Ás veces, as persoas agresoras non se senten responsables de causar ningún dano e xogan e entre ser cómplice ou testemuña…
Son situacións que non debemos normalizar, nin pasar por alto xa que ten graves repercusións para a persoa que a sofre.
Parécenos moi importante por en coñecemento a importancia das habilidades sociais e a comunicación para establecer relacións de bo trato. Desenvolver habilidades como a escoita activa, a empatía ou a asertividade mellora os nosos vínculos interpersoais.
Polo que dende Haters&Lovers cremos necesario favorecer que as persoas adolescentes identifíquense cos valores de respecto mutuo, empatía e non violencia para saber detectar situacións, mellorar a resolución de conflitos entre iguais e previr as violencias.
Escala de Autopercepción e Percepción do Acoso Escolar en Adolescentes
Facilítase a Escala de Autopercepción e Percepción do Acoso Escolar en Adolescentes (APAE-A) co obxectivo de ofrecer un instrumento para avaliar de maneira global o acoso escolar, que permita identificar situacións de acoso no ámbito da convivencia escolar, e establecer accións de prevención e intervención.
APAE-A Escala de Autopercepción y Percepción del Acoso….pdf
XESTIÓN EMOCIONAL E HABILIDADES SOCIAIS
+
-
INTELIXENCIA EMOCIONAL
A intelixencia emocional supón a capacidade dunha persoa para comprender, controlar e traballar as súas propias emocións e recoñecer as alleas, a favor de conseguir resultados positivos no seu desempeño social, laboral e interrelacional.
As persoas que desenvolven a súa intelixencia emocional son capaces de canalizar as emocións negativas a través desas habilidades persoais, afectivas e sociais, que axudan a coñecerse máis a unha/o mesma/o a relacionarse mellor coas demais e que permiten resolver dunha forma sa determinadas situacións que poden darse no día a día.
As habilidades para a vida son as capacidades e destrezas no ámbito socioafectivo das persoas, as habilidades sociais, cognitivas e de manexo de emocións que lles permiten enfrontar con éxito as esixencias, demandas e desafíos da vida diaria, actuando competentemente e contribuíndo ao desenvolvemento integral das persoas.
As persoas que desenvolven a súa intelixencia emocional son capaces de canalizar as emocións negativas a través desas habilidades persoais, afectivas e sociais, que axudan a coñecerse máis a unha/o mesma/o a relacionarse mellor coas demais e que permiten resolver dunha forma sa determinadas situacións que poden darse no día a día.
As habilidades para a vida son as capacidades e destrezas no ámbito socioafectivo das persoas, as habilidades sociais, cognitivas e de manexo de emocións que lles permiten enfrontar con éxito as esixencias, demandas e desafíos da vida diaria, actuando competentemente e contribuíndo ao desenvolvemento integral das persoas.
+
-
EMPATÍA
A empatía é a capacidade dunha persoa para poñerse no lugar do outro e poder así comprender o seu punto de vista, as súas reaccións, sentimentos … Tamén se considera como a capacidade de “poñerse nos zapatos do outro” e imaxinar como é a vida para esa persoa, mesmo en situacións coas que non se está familiarizado. A empatía axuda a aceptar a diversidade e a mellorar as interaccións sociais.
TIPOS DE COMUNICACIÓN
+
-
Comunicación Asertiva
A comunicación asertiva é fundamental na adolescencia e o seu desenvolvemento emocional. É unha forma de soltura verbal, para manifestar os propios pensamentos, desexos e sentimentos de forma oportuna, clara, directa, equilibrada e sobre todo respectuosa, sen a intención de danar ou prexudicar. É necesaria á hora de xestionar conflitos, manter conversacións con diferentes persoas e en contornas diversas, facer valer os propios dereitos e facilita a toma de decisións.
+
-
Comunicación Pasiva
Caracterízase pola impasibilidade, cando a persoa mantén inacción e deixa que os demais actúen na súa vida, accedendo ás demandas dos outros sen importarlle as propias
+
-
Comunicación Agresiva
O individuo exprésase agresivamente por medio de xestos intimidatorios, utilizando palabras de contido imperativo e ameazador, defende os seus propios dereitos sen importarlle o dos demais.